میزان کافئین قهوه چقدر است؟
یزان کافئین قهوه به سه عامل اصلی بستگی دارد: نوع دانه، روش دمآوری و حجم فنجان. بهطور میانگین یک شات اسپرسو حدود ۶۳ میلیگرم و یک فنجان قهوه فیلتری حدود ۹۵ میلیگرم کافئین دارد. اما این اعداد میتوانند تا دو برابر تغییر کنند. در این مقاله دقیقاً میبینید هر نوع قهوه چقدر کافئین دارد و روزانه چه مقدار برای شما بیخطر است.
کافئین چیست و چرا در قهوه وجود دارد؟
کافئین یک ترکیب طبیعی محرک سیستم عصبی مرکزی است. گیاه قهوه آن را بهعنوان یک آفتکش طبیعی تولید میکند تا از دانه در برابر حشرات محافظت کند. همین دلیل توضیح میدهد چرا روبوستا که در ارتفاع پایین و محیط پرآفت رشد میکند، کافئین بیشتری دارد.
وقتی کافئین وارد بدن میشود، جای مولکولی به نام آدنوزین را که باعث احساس خستگی میشود میگیرد. نتیجه، هوشیاری و کاهش موقت خستگی است. اثر آن معمولاً ۱۵ تا ۴۵ دقیقه بعد شروع و تا ۵ ساعت در بدن باقی میماند.
میزان کافئین قهوه در روشهای مختلف دمآوری
روش دمآوری مهمترین عامل تعیینکننده کافئین فنجان شماست. جدول زیر مقادیر میانگین را نشان میدهد:
| نوع قهوه | حجم | کافئین (میلیگرم) |
| اسپرسو (یک شات) | ۳۰ میلیلیتر | ۶۳ |
| اسپرسو (دبل) | ۶۰ میلیلیتر | ۱۲۵ |
| قهوه فیلتری / دریپ | ۲۴۰ میلیلیتر | ۹۵ |
| فرنچ پرس | ۲۴۰ میلیلیتر | ۸۰-۱۰۰ |
| قهوه فوری (نسکافه) | ۲۴۰ میلیلیتر | ۶۰-۸۰ |
| قهوه ترک | ۶۰ میلیلیتر | ۵۰-۶۵ |
| کلد برو | ۲۴۰ میلیلیتر | ۱۰۰-۲۰۰ |
| قهوه دیکف | ۲۴۰ میلیلیتر | ۲-۵ |
نکته مهمی که بسیاری را غافلگیر میکند: یک فنجان قهوه فیلتری معمولاً کافئین بیشتری از یک شات اسپرسو دارد. اسپرسو در هر میلیلیتر غلیظتر است، اما چون حجمش کم است، کافئین کل کمتری وارد بدن میکند.
تفاوت کافئین عربیکا و روبوستا
نوع دانه بهتنهایی میتواند کافئین را دو برابر کند:
- عربیکا: حدود ۱.۲ تا ۱.۵ درصد وزن دانه
- روبوستا: حدود ۲.۲ تا ۲.۷ درصد وزن دانه
یعنی اگر دو فنجان قهوه با روش یکسان دم کنید، فنجان روبوستا تقریباً دو برابر کافئین دارد. به همین دلیل بلندهای اسپرسویی که درصدی روبوستا دارند، هم کرمای بهتری میدهند، هم انرژی بیشتری. اگر میخواهید این دو گونه را کامل بشناسید، مقاله تفاوت عربیکا و روبوستا را بخوانید.
آیا رست تیره کافئین بیشتری دارد؟
خیر، و این یکی از رایجترین باورهای غلط است. رست تیرهتر کافئین کمتری دارد، نه بیشتر. دلیلش این است که حرارت طولانی بخشی از کافئین را تجزیه میکند و دانه حجم بیشتری از دست میدهد.
اما یک نکته ظریف وجود دارد: اگر قهوه را با پیمانه حجمی (اسکوپ) بردارید، دانههای تیره سبکترند و تعداد بیشتری در پیمانه جا میگیرد. اگر با وزن (گرم) بردارید، رست روشن کافئین بیشتری دارد. برای شناخت بهتر رستها، مقاله درجه رست قهوه کمک میکند.
کافئین قهوه بیشتر است یا چای؟
در حالت خشک، برگ چای کافئین بیشتری از دانه قهوه دارد. اما پس از دمآوری، ماجرا برعکس میشود چون برای هر فنجان چای مقدار کمتری برگ استفاده میشود.
| نوشیدنی | کافئین (در ۲۴۰ میلیلیتر) |
| قهوه فیلتری | ۹۵ میلیگرم |
| چای سیاه | ۴۷ میلیگرم |
| چای سبز | ۲۸ میلیگرم |
| نوشابه کولا | ۳۴ میلیگرم |
| نوشیدنی انرژیزا | ۸۰ میلیگرم |
روزی چند فنجان قهوه مجاز است؟
بر اساس توصیه سازمانهای بهداشتی، مصرف تا ۴۰۰ میلیگرم کافئین در روز برای بزرگسالان سالم بیخطر در نظر گرفته میشود. این یعنی تقریباً:
- ۴ فنجان قهوه فیلتری، یا
- ۶ شات اسپرسو، یا
- ۳ لیوان کولد برو
البته این عدد برای همه یکسان نیست. حساسیت به کافئین ژنتیکی است؛ بعضی افراد با یک فنجان بیخواب میشوند و بعضی چند فنجان مینوشند بیهیچ اثری. برای زنان باردار، این سقف معمولاً به ۲۰۰ میلیگرم کاهش مییابد.
این مقاله جنبه آموزشی دارد. برای شرایط خاص پزشکی حتماً با پزشک مشورت کنید.
چطور کافئین دریافتی را کنترل کنیم؟
اگر به کافئین حساس هستید اما عاشق قهوهاید، چند راه دارید:
سراغ عربیکای خالص بروید. کافئین کمتری از روبوستا دارد و طعم ظریفتری هم ارائه میدهد.
بعد از ساعت ۴ بعدازظهر قهوه نخورید. چون کافئین تا ۵ ساعت در بدن میماند و خواب شب را مختل میکند.
قهوه دیکف را امتحان کنید. برخلاف تصور، دیکف طعم قهوه واقعی را دارد و فقط کافئینش حذف شده است.
سخن پایانی
میزان کافئین قهوه بیش از آنکه به «قوی بودن» طعم مربوط باشد، به نوع دانه، حجم فنجان و روش دمآوری بستگی دارد. اگر انرژی و کرمای بیشتر میخواهید، بلندهای دارای روبوستا مثل A۵۰-Eco وA۷۰-Spe گزینه شما هستند. اگر ذائقهای لطیف و کافئین ملایمتر میپسندید، A۱۰۰-Classic صددرصد عربیکای قهوه فردا انتخاب هوشمندانهای است.
دیدگاهتان را بنویسید
برای ثبت دیدگاه باید وارد حساب خود شوید. ورود یا ثبتنام.