انواع قهوه و دانههای آن
انواع قهوه را میتوان از چهار زاویه دستهبندی کرد: گونه دانه، درجه رست، روش فرآوری و نوع نوشیدنی نهایی. شناخت این چهار محور به شما کمک میکند دقیقاً بدانید در فنجانتان چه چیزی است و دفعه بعد چه چیزی سفارش دهید. در این راهنما هر چهار دسته را با جدول و مثال بررسی میکنیم.
انواع قهوه از نظر گونه دانه
در دنیا بیش از ۱۲۰ گونه گیاه قهوه شناسایی شده، اما تنها چهار گونه ارزش تجاری دارند و عملاً دو گونه بازار را در دست گرفتهاند.
عربیکا
عربیکا با نام علمی Coffea arabica حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد تولید جهانی را تشکیل میدهد. در ارتفاع ۸۰۰ تا ۲۲۰۰ متری رشد میکند و به همین دلیل طعمی پیچیده، اسیدیته روشن و شیرینی طبیعی دارد. نتهای میوهای، گلی و شکلاتی مشخصه این گونه است.
روبوستا
روبوستا با نام علمی Coffea canephora حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد بازار را دارد. در ارتفاع پایین و آبوهوای گرم رشد میکند، مقاومتر است و تقریباً دو برابر عربیکا کافئین دارد. بدنه سنگین و کرمای غلیظ آن، روبوستا را برای ترکیبهای اسپرسو ارزشمند کرده است.
اگر میخواهید این دو گونه را دقیقتر مقایسه کنید، مقاله تفاوت عربیکا و روبوستا تمام جزئیات را پوشش داده است.
لیبریکا
لیبریکا کمتر از ۲ درصد تولید جهانی را دارد و بیشتر در فیلیپین و مالزی مصرف میشود. دانههای آن بزرگ و نامتقارن است و طعمی دودی، چوبی و کمی تند دارد. طرفداران خاص خودش را دارد اما در بازار ایران تقریباً یافت نمیشود.
اکسلسا
اکسلسا
اکسلسا امروزه زیرگونهای از لیبریکا محسوب میشود. طعم میوهای و ترش دارد و گاهی برای افزودن پیچیدگی به بلندها استفاده میشود.
اکسلاکسلسسا
| گونه | سهم بازار | کافئین | طعم غالب |
| عربیکا | ۶۰–۷۰٪ | ۱.۲–۱.۵٪ | میوهای، شیرین |
| روبوستا | ۳۰–۴۰٪ | ۲.۲–۲.۷٪ | شکلاتی، قدرتمند |
| لیبریکا | زیر ۲٪ | ~۱.۳٪ | دودی، چوبی |
| اکسلسا | ناچیز | ~۱.۲٪ | ترش، میوهای |
انواع قهوه از نظر درجه رست
درجه رست شاید بیش از هر عامل دیگری بر طعم نهایی اثر بگذارد. یک دانه واحد با سه رست متفاوت، سه فنجان کاملاً متفاوت میدهد.
رست لایت (Light): دانه در دمای حدود ۱۹۵ تا ۲۰۵ درجه سانتیگراد و درست بعد از «کرک اول» از دستگاه خارج میشود. رنگ روشن، بدون روغن سطحی، اسیدیته بالا و نتهای میوهای واضح. بهترین گزینه برای قهوه فیلتری.
رست مدیوم (Medium): حدود ۲۱۰ تا ۲۲۰ درجه. تعادل میان اسیدیته و شیرینی. نتهای کارامل و شکلات ظاهر میشود. پرمصرفترین رست در جهان و انتخاب امن برای اکثر روشها.
رست دارک (Dark): بالای ۲۲۵ درجه و تا کرک دوم. رنگ تیره با روغن سطحی، اسیدیته پایین، تلخی و بدنه سنگین. مناسب اسپرسو و نوشیدنیهای شیری.
نکتهای که اغلب اشتباه گفته میشود: رست تیرهتر کافئین بیشتری ندارد. در واقع کافئین در رست تیره اندکی کاهش مییابد، چون دانه حجم بیشتری از دست میدهد.
انواع قهوه از نظر روش فرآوری
پس از برداشت، میوه قهوه باید از دانه جدا شود. روش این جداسازی، طعم را عمیقاً تغییر میدهد.
واشد (Washed): پوست و گوشت میوه با آب شسته میشود. نتیجه فنجانی تمیز، شفاف و با اسیدیته درخشان است.
نچرال (Natural): میوه کامل زیر آفتاب خشک میشود. دانه طعم و شیرینی میوه را جذب میکند. نتیجه بدنه سنگینتر و نتهای میوههای قرمز و تخمیری است.
هانی (Honey): حد وسط دو روش قبل. بخشی از لعاب چسبنده روی دانه باقی میماند. شیرینی بالا با اسیدیته متعادل.
انواع نوشیدنی قهوه
این بخش همان چیزی است که در منوی کافهها میبینید. تقریباً همه این نوشیدنیها بر پایه یک شات اسپرسو ساخته میشوند و تفاوتشان فقط در نسبت شیر و فوم است.
| نوشیدنی | ترکیب | حجم تقریبی |
| اسپرسو | ۱۸ الی ۲۰ گرم قهوه، ۲۵–۳۰ ثانیه | ۳۶ الی ۴۰ میلیلیتر |
| ریسترتو | اسپرسو با حجم کمتر | ۱۵–۲۰ میلیلیتر |
| لانگو | اسپرسو با | ۵۰–۶۰ میلیلیتر |
| آمریکانو | اسپرسو + آب داغ | ۱۵۰–۲۰۰ میلیلیتر |
| ماکیاتو | اسپرسو + کمی فوم شیر | ۴۰–۵۰ میلیلیتر |
| کورتادو | اسپرسو + شیر گرم مساوی | ۶۰–۹۰ میلیلیتر |
| کاپوچینو | ۱:۱:۱ اسپرسو، شیر، فوم شیر | ۱۵۰–۱۸۰ میلیلیتر |
| فلت وایت | اسپرسو + میکروفوم نازک | ۱۵۰–۱۶۰ میلیلیتر |
| لاته | اسپرسو + شیر زیاد + | ۲۰۰–۳۰۰ میلیلیتر |
| موکا | اسپرسو + شکلات + شیر | ۲۰۰–۲۵۰ میلیلیتر |
| کلد برو | دم سرد ۱۲ تا ۲۴ ساعته | ۱۵۰–۱۸۰ میلیلیتر |
تفاوت اصلی کاپوچینو و لاته در ضخامت فومفوم فوم
انواع قهوه از نظر روش دمآوری
اسپرسوساز: فشار ۹ بار، عصارهگیری سریع، بدنه غلیظ و کرما.
فرنچ پرس: خیساندن کامل با فیلتر فلزی. روغنها عبور میکنند و بدنه سنگین میشود.
V60 و کمکس: ریختن تدریجی آب روی فیلتر کاغذی. شفافترین و تمیزترین فنجان.
موکاپات: فشار بخار روی گاز. غلیظ اما نه به اندازه اسپرسو.
ایروپرس: ترکیب فشار و خیساندن. انعطافپذیر و مسافرتی.
قهوه ترک: آسیاب بسیار ریز، جوشاندن در جذوه. بدنه بسیار سنگین همراه با رسوب.
انتخاب اندازه آسیاب برای هر روش حیاتی است. آسیاب اشتباه، حتی بهترین دانه را خراب میکند.
کدام نوع قهوه برای شما مناسب است؟
اگر تازهکار هستید، از رست مدیوم عربیکا با فرنچ پرس شروع کنید؛ کمخطاترین ترکیب ممکن است.
اگر عاشق طعمهای روشن و میوهای هستید، سراغ عربیکای سینگل اوریجین با رست لایت و روش V60 بروید.
اگر قهوهتان را با شیر مینوشید، به بلندی با ۱۰ تا ۳۰ درصد روبوستا و رست مدیومدارک نیاز دارید تا طعم پشت شیر گم نشود.
اگر به دنبال حداکثر انرژی و کرما هستید، روبوستای خالص انتخاب شماست.
سخن پایانی
انواع قهوه یک طیف است، نه یک نردبان. هیچ نوعی ذاتاً بهتر از دیگری نیست؛ فقط برای مصارف مختلف ساخته شدهاند. بهترین راه یادگیری، چشیدن است.
در قهوه فردا، سبد محصولات ما همین طیف را پوشش میدهد: از A۱۰۰-Classic صددرصد عربیکا برای تجربهای شفاف و لطیف، تا R۱۰۰-Eco صددرصد روبوستا برای قدرت و کرمای حداکثری، و ترکیبهای متعادل A۵۰-Eco وA۷۰-Speکه برای کافهها و مصارف حرفهای رست میشوند.
دیدگاهتان را بنویسید
برای ثبت دیدگاه باید وارد حساب خود شوید. ورود یا ثبتنام.